Aandacht en betrokkenheid

Mijn passie: uitvaartzorg met aandacht en betrokkenheid

Het is al laat in de middag als ik besluit nog even bij mevrouw De Wit te gaan kijken. Vier dagen geleden is haar man plotseling overleden en dat is een heftige gebeurtenis. Als uitvaartverzorger vind ik dat een uitvaart professioneel moet worden geregeld. En dat daarnaast aandacht en betrokkenheid net zo belangrijk zijn. Voor een korte periode ben je zo nauw verbonden met de dierbaren van een overledene dat het wat mij betreft een integraal onderdeel uitmaakt van mijn werk als uitvaartverzorger.

Mevrouw woont niet ver bij mij vandaan en ik fiets er in een kwartier naartoe. Het is prachtig weer. Het verbaast me nog vaak dat weer zo mooi kan zijn, terwijl er achter menig voordeur zoveel verdriet kan schuilgaan. Een overlijden is altijd verdrietig en daarom is de uitvaart zo belangrijk. Het geeft de dierbaren de kans om het zo goed mogelijk af te sluiten op de manier zoals zij dat willen. Als ik heb aangebeld duurt het even voordat er wordt opengedaan. In de deuropening staat mevrouw met duffe ogen. ‘Oh Alien ik had je niet verwacht, wat fijn dat je er bent. Ik deed nog even een dutje samen met mijn man. Dat klinkt wel heel raar, maar toen hij nog leefde deden we vaak aan het eind van de middag even een klein dutje samen en nu hij hier nog in huis is …’ ze maakt haar zin niet af en onwillekeurig rollen er een paar tranen over haar wangen. Ze herpakt zich snel en vraagt ‘Koffie?’

We zitten aan de koffie en meneer ligt er vlak naast, alsof hij ieder moment kan opstaan en een kopje meedrinkt. Ik zie aan mevrouw dat zij dezelfde gedachte heeft en enigszins hoopvol kijkt ze naar haar man die opgebaard ligt, goed verzorgd en met een vredige uitstraling. Ook dit is weer zo’n contrast. Hoe wrang het ook is, de overleden persoon heeft meestal een vredige uitstraling. En dat is fijn, want het helpt dierbaren er ook meer vrede mee te hebben. Geen pijn meer, of in dit geval geen lang ziektebed in het verschiet, al is het moeilijk te verkroppen voor de achterblijvers dat er helemaal geen afscheid is geweest. Geen vaarwel en geen ‘ik ga je missen’ of ‘wat hadden we het fijn samen’. Helemaal niets. En juist ook daarom is de uitvaart zo belangrijk. Het begint al bij het eerste contact en alles wat daarna komt staat in het teken van de wensen van de overledene, als die bekend zijn, en van de dierbaren die met hun verdriet achterblijven.

Zo waren de kinderen van mevrouw heel stellig. ‘Onze vader wordt in het uitvaartcentrum opgebaard. Dat is het beste, anders is het voor moeder nog veel moeilijker.’ Ik zag aan de reactie van mevrouw dat zij twijfelde, wilde ze haar man wel zo snel kwijt? Ik liet het even rusten en op een gegeven moment vroeg ik nog een keer wat de wens was. Opbaren in het uitvaartcentrum of thuis? De kinderen waren weer stellig, maar deze keer vroeg ik het ook direct aan mevrouw. ‘Tja’, zei ze ‘ik weet het niet. Als hij weg is dan is hij écht weg. Dan moet ik de deur uit om hem nog te zien. Maar ik vind het ook wel een beetje spannend om hem hier te houden.’ En dat is een begrijpelijke reactie, maar op te lossen. ‘Laten we het anders zo doen’, stel ik voor ‘we baren meneer thuis op en dan kom ik morgen aan het eind van de dag terug om te horen of u het zo wilt laten of dat we hem alsnog wegbrengen.’ ‘Kan dat?’ vroeg mevrouw verbaasd. ‘Jazeker, we kunnen het afscheid maar één keer doen, dus is het belangrijk dat we deze periode alles regelen naar uw wens en tevredenheid. En als dat betekent dat we meneer morgen alsnog verhuizen, dan kan dat.’

Toen ik de volgende dag weer langskwam om voor de uitvaart een aantal zaken te bespreken en uitzoeken met mevrouw en de kinderen, was de sfeer helemaal omgeslagen. Ze waren blij dat vader thuis was en hadden hem allen afzonderlijk in alle rust kunnen toespreken en afscheid kunnen nemen. Hij hoorde er voor nu eigenlijk gewoon nog een beetje bij.

Na de koffie maak ik aanstalten om naar huis te gaan. Mevrouw reageert verrast ‘Ik dacht dat je langskwam omdat er nog iets geregeld moest worden.’ Nee hoor mevrouw, morgen wordt een zware dag voor u en uw kinderen komen morgenochtend pas weer. Ik wilde gewoon even kijken hoe het met u gaat.’ Weer rolden een paar tranen over haar wangen. ‘Wat vind ik dat nou lief van je! Ik ben blij dat je er morgen bij bent en ik me nergens druk over hoef te maken.’ Ik moet nu zelf ook even slikken, dit is precies de reden waarom ik uitvaartverzorger ben geworden en het doet me goed dit te horen.

Terwijl ik naar huis fiets denk ik aan morgen en loop in mijn hoofd het lijstje af van de dingen die geregeld moeten worden en ik verzeker mezelf ervan dat ik alles heb afgevinkt. Ja, het wordt morgen zeker een verdrietige dag voor de nabestaanden. Maar ik weet ook zeker dat de nabestaanden na morgen kunnen terugdenken aan een passende, goed geregelde uitvaart en een mooi afscheid.